Το εργαστήρι του καραβομαραγκού

Πίσω στις Συλλογές

Οι Βόρειες Σποράδες βρίσκονται σε κομβικό γεωγραφικά σημείο για το Βόρειο Αιγαίο. Στρατηγικά τοποθετημένες στα ανατολικά και νότια του βραχίονα της χερσονήσου της Μαγνησίας, βρίσκονται σε μικρή απόσταση από τη Χαλκιδική, τη Λήμνο, τον Αη-Στράτη και τη Λέεσβο, καθώς και τη Βόρειο Εύβοια. Η ζωή των κατοίκων τους ήταν ανέκαθεν συνδεδεμένη με τη θάλασσα, όπως άλλωστε και των περισσότερων νησιωτών. Τα υποθαλάσσια ευρήματα του ναυαγίου της Περιστέρας, επισκέψιμα σήμερα χάρη στη δημιουργία του θαλάσσιου αρχαιολογικού πάρκου Αλοννήσου, αποτελούν τεκμήρια όχι μόνο για τη ναυτική παράδοση της αρχαιότητας αλλά και για την ιδιαίτερη κεραμική παραγωγή των νησιών. Αμφορείς Πεπαρήθου μετέφεραν λάδι και κρασί, που αποτελούν ακόμη και σήμερα βασικά προϊόντα των Σποράδων και της Μαγνησίας. Κατά την πρώιμη νεότερη περίοδο, η Αλόννησος και τα Ερημονήσια (Γιούρα, Κυρα-Παναγιά, Ψαθούρα, Πιπέρι, Περιστέρα) αποτέλεσαν άντρο πειρατών, όχι μόνο των ντόπιων, που εξωθούνταν στον τρόπο αυτό βιοπορισμού λόγω της φτώχειας, αλλά και άλλων, προερχόμενων από όλα τα μέρη του Αιγαίου και της Μεσογείου. Η παρούσα συλλογή έχει σκοπό να καταδείξει αφενός την παραδοσιακή ξυλοναυπηγική στις Σποράδες, όπου η παράδοση ήταν μακρά, κι αφετέρου τις χρήσεις και τους τύπων των σκαριών που ναυπηγούνταν κατά τον 18ο, 19ο και 20ό αιώνα. Μέσα από τα αντικείμενα των συλλογών του Μουσείου Αλοννήσου ο επισκέπτης, ψηφιακός και φυσικός, θα ανακαλύψει τη γοητευτική και δύσκολη τέχνη της παραδοσιακής ναυπηγικής αλλά και τις ιδαιτερότητες του ναυτικού και πειρατικού βίου.

Εξάντας
Εξάντας

Μπρούντζινος εξάντας για τον υπολογισμό της πορείας στο χάρτη. Ο......

Κατασκευαστής σχοινιών
Κατασκευαστής σχοινιών

Ένα ξύλινο εργαλείο για την κατασκευή σχοινιών επάνω στο πλοίο.......

Κρίκος

Μολύβδινος συμπαγής κρίκος, ελλειπτικού σχήματος με παχύτερο το κατώτερο τμήμα......

Μετρητής αποστάσεων σανίδας
Μετρητής αποστάσεων σανίδας

Κατασκευάζοντας ένα σκαρί, ο καραβομαραγκός θα έπρεπε να προσέχει να......

Λίθινη άγκυρα
Λίθινη άγκυρα

Επειδή το σίδερο ήταν ένα ακριβό υλικό, οι παραδοσιακοί καϊκτσήδες......

Αλυσίδα
Αλυσίδα

Οι αλυσίδες ήταν αναγκαίο εξάρτημα των καϊκιών και των πλοίων.......

Αντίγραφο παραδοσιακού σκαριού - έργο τέχνης
Αντίγραφο παραδοσιακού σκαριού - έργο τέχνης

Η παραδοσιακή ναυπηγική και ειδικά τα ιστιοφόρα δίνουν συχνά έμπνευση......

Γάντζος
Γάντζος

Οι γάντζοι ήταν αναγκαία εξαρτήματα του σκάφους. Χρησίμευαν για να......

Μπαουλάκι καραβομαραγκού
Μπαουλάκι καραβομαραγκού

Το μπαουλάκι χρησίμευε ως εργαλειοθήκη κι ανήκε στον καραβομαραγκό Δημήτρη......

Μηχανή πετρελαίου
Μηχανή πετρελαίου

Προπολεμική μηχανή πετρελαίου που χρησιμοποιούνταν σε καΐκι....

Μακαράς
Μακαράς

Μακαράς λέγεται από τους καραβομαραγκούς η τροχαλία. Είναι εργαλείο αναγκαίο......

Μακαράς με γάντζο
Μακαράς με γάντζο

Μακαράς, δηλαδή τροχαλία, με γάντζο για μεταφορά βαριών αντικειμένων αλλά......

Τζινέτια
Τζινέτια

Τα τζινέτια ήταν οι μεταλλικοί σύνδεσμοι που οι καραβομαραγκοί χρησιμοποιούσαν......

Μπαμπάς
Μπαμπάς

Μπαμπάς ονομαζόταν το μηχάνημα για την ανέλκυση και καθέλκυση των......

Μαγγάνι για μπαμπά
Μαγγάνι για μπαμπά

Το μαγγάνι ήταν περιστροφικό εργαλείο για το τύλιγμα του σχοινιού......

Τριβέλλα με μεγάλο χερούλι
Τριβέλλα με μεγάλο χερούλι

Τριβέλλες ονομάζονταν τα τρυπάνια στη διάλεκτο των καραβομαραγκών. Επρόκειτο για......

Μπαιν μαρί για κατράμι
Μπαιν μαρί για κατράμι

Το λιωμένο κατράμι ήταν αναγκαίο για το σωστό καλαφάτισμα του......

Σχοινί για αποφυγή πλευρικών χτυπημάτων
Σχοινί για αποφυγή πλευρικών χτυπημάτων

Όταν το καϊκι δένει στο λιμάνι, συνήθως βρίσκεται ανάμεσα από......

Λαγουδέρα
Λαγουδέρα

Η λαγουδέρα είναι το ξύλινο, οριζόντιο στέλεχος του πηδαλίου μιας......

Δαχτυλίδι άλμπουρου
Δαχτυλίδι άλμπουρου

Το άλμπουρο, το κεντρικό κατάρτι του καϊκιού στα ιστιοφόρα, φτιαχνόταν......

Ματσόλα
Ματσόλα

Οι ματσόλες είναι ξύλινα σφυριά που χρησιμεύουν για να λειάνουν......

Κουραστάρι διπλό
Κουραστάρι διπλό

Κουραστάρια λέγονταν γενικά τα πριόνια για τις μεγαλύτερες δουλειές, που......

Σκεπαρνιά
Σκεπαρνιά

Η σκεπαρνιά είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται για πολλές χρήσεις......

Καρμανιόλα διπλή
Καρμανιόλα διπλή

Καρμανιόλα λεγόταν στη γλώσσα των καραβομαραγκών το πριόνι. Υπήρχαν διαφόρων......

Διπλή καρμανιόλα τυλιγμένη
Διπλή καρμανιόλα τυλιγμένη

Καρμανιόλες ονομάζονταν τα πριόνια. Οι μακριές, διπλές καρμανιόλες που απαιτούσαν......

Χνάρια κύτους
Χνάρια κύτους

Το να δώσει κλίση ο καραβομαραγκός στις δυο πλευρές του......

Ζουμπάς
Ζουμπάς

Ο ζουμπάς είναι εργαλείο για κάρφωμα. Η λέξη προέρχεται από......

Καλαφατικά
Καλαφατικά

Το καλαφάτισμα ήταν μια από τις πιο σημαντικές εργασίες του......

Γωνιές
Γωνιές

Η γωνία, ένας σπαστός χάρακας για τη διευκόλυνση των μετρήσεων......

Διαβήτης
Διαβήτης

Μεταξύ των οργάνων μέτρησης και σχεδιασμού που χρησιμοποιούσε ο καραβομαραγκός......

Καλέμι
Καλέμι

Το καλέμι είναι ένα χρήσιμο εργαλείο για πολλές χειρωνακτικές αλλά......

Σφιχτήρας ξύλινος
Σφιχτήρας ξύλινος

Πολύ συχνά οι καραβομαραγκοί χρησιμοποιούσαν σφιχτήρες για να συγκρατήσουν μέρη......

Γάντζος πρόσθιου τμήματος καϊκιού
Γάντζος πρόσθιου τμήματος καϊκιού

Στο μπροστινό μέρος των καϊκιών προσαρτώνταν συνήθως ένας γάντζος ή......

Τμήμα εργαστηρίου καραβομαραγκού
Τμήμα εργαστηρίου καραβομαραγκού

Οι κυριότεροι ταρσανάδες των Σποράδων βρίσκονταν στη Σκόπελο, όμως υπήρχαν......

Μονή καρμανιόλα
Μονή καρμανιόλα

Ένα χαρακτηριστικό πριόνι (καρμανιόλα) για πριόνισμα σανίδων....

Πηδάλιο
Πηδάλιο

Ένα μικρό ξύλινο πηδάλιο παραδοσιακού σκάφους....